วันธงชัย วันอธิบดี วันอุบาทว์ วันโลกาวินาศ คิดอย่างไร

เวลาหาฤกษ์ออกรถหรือขึ้นบ้านใหม่ คำที่เจอบ่อยที่สุดคือวันธงชัยและวันอธิบดี ส่วนวันที่คนมักเลี่ยงคือวันอุบาทว์และวันโลกาวินาศ บทความนี้อธิบายว่าทั้งสี่วันมาจาก “กาลโยค” ประจำปี คิดอย่างไร และทำไมแต่ละปีจึงเปลี่ยนไป

กาลโยคคืออะไร

กาลโยคเป็นตำราโหราศาสตร์ไทยที่กำหนดวันและยามดีวันเสียไว้เป็นรายปี ปฏิทินโหรที่พิมพ์ขายทุกปีจะมีตารางกาลโยคอยู่หน้าต้น ๆ เสมอ ปีของกาลโยคไม่ได้เริ่มวันที่ 1 มกราคม แต่เริ่มที่ วันเถลิงศก ซึ่งเป็นวันขึ้นจุลศักราชใหม่ ตกราววันที่ 15–17 เมษายน

กาลโยคมีสี่ชนิด แต่ละชนิดกำหนดเป็นวันในสัปดาห์หนึ่งวัน และยามหนึ่งยาม

สูตรคำนวณกาลโยค

ทุกชนิดคำนวณจากเลขจุลศักราช (จ.ศ.) ซึ่งหาได้จาก พ.ศ. ลบ 1181 จากนั้นนำผลไปหาร 7 เพื่อหาวัน (เศษ 1 = อาทิตย์ 2 = จันทร์ ไปจนถึงเศษ 0 = เสาร์) และหาร 8 เพื่อหายาม (เศษ 0 = ยาม 8)

สูตรกาลโยคทั้งสี่ชนิด
ชนิดตัวตั้ง
ธงชัยจ.ศ. × 10 + 3
อธิบดีเศษของ จ.ศ. หาร 498
อุบาทว์จ.ศ. × 10 + 2
โลกาวินาศจ.ศ. + 1120

ยามนับจาก 06:00 น. ยามละหนึ่งชั่วโมงครึ่ง ยาม 1 คือ 06:00–07:30 น. ยาม 2 คือ 07:30–09:00 น. ต่อไปเรื่อย ๆ จนยาม 8 คือ 16:30–18:00 น.

ตัวอย่าง: ปี จ.ศ. 1388 (เริ่มเถลิงศกเดือนเมษายน 2569)

ปีนี้มีจุดน่าสังเกต คือวันจันทร์เป็นทั้งวันธงชัยและวันโลกาวินาศ คนที่ยึดตำราเคร่งจึงมักเลี่ยงวันจันทร์ และหันไปใช้วันเสาร์ซึ่งเป็นวันอธิบดีแทน เครื่องมือหาฤกษ์ในเว็บนี้ก็ตัดวันที่ซ้อนกันแบบนี้ออกเช่นกัน

เทียบกาลโยคสามปีติดกัน

กาลโยค จ.ศ. 1387–1389 (แต่ละปีเริ่มที่วันเถลิงศกเดือนเมษายน)
จ.ศ.ธงชัยอธิบดีอุบาทว์โลกาวินาศ
1387 (2568–69)ศุกร์ ยาม 1ศุกร์ ยาม 7พฤหัสบดี ยาม 8อาทิตย์ ยาม 3
1388 (2569–70)จันทร์ ยาม 3เสาร์ ยาม 8อาทิตย์ ยาม 2จันทร์ ยาม 4
1389 (2570–71)พฤหัสบดี ยาม 5อาทิตย์ ยาม 1พุธ ยาม 4อังคาร ยาม 5

จะเห็นว่าวันดีเปลี่ยนทุกปี ฤกษ์ที่เคยใช้เมื่อปีก่อนจึงไม่จำเป็นต้องดีในปีนี้ ถ้าวันที่วางแผนไว้คร่อมช่วงเถลิงศกเดือนเมษายน ให้ดูกาลโยคของปีที่วันนั้นตกอยู่

ใช้กาลโยคอย่างไรให้พอดี

ข้อควรทราบ: ผลการวิเคราะห์อ้างอิงความเชื่อด้านเลขศาสตร์และธรรมเนียมไทยเพื่อความบันเทิงเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงิน สุขภาพ หรือกฎหมาย และหน้านี้อาจมีลิงก์พันธมิตร (affiliate) ซึ่งเว็บอาจได้รับค่าตอบแทนเมื่อมีการซื้อผ่านลิงก์